Logo

Zjawisko adiabatyczne

Przy zjawisku adiabatycznym nie dostarczamy i nie odbieramy żadnego ciepła z okolicy. Wszystkie zmiany temperatury powietrza powstają tylko w wyniku zmian ciśnienia. Jak to zrozumieć? Na pewno już zauważyliście że z wysokością maleje ciśnienie. Jak na startowisku dopijecie butelkę wody (i pustą butelkę plastikową - jak przyzwoicie wychowani piloci - nie zostawicie na star- towisku, tylko spakujecie ją do uprzęży) na lądowisku widzicie, że ta butelka jest jakby lekko zgnieciona. Powodem jest wyższe ciśnienie na niższej nadmorskiej wysokości. I teraz proszę o chwilkę uwagi, zrobimy mały eksperyment: Weźmiemy plastikowy worek, napełnimy powietrzem, do środka wrzucimy czujnik elektronicznego termometru, worek zawiążemy, zmierzymy temperaturę, zapiszemy i worek zrzucimy ze 100 m wysokiej wieży. Na ziemi, znaczy o 100 m niżej, temperaturę znów zmierzymy i widzimy... Tempera- tura jest o 1o C wyższa! Gazy przy sprężaniu ogrzewają się i odwrotnie - przy rozciąganiu ochładzają się. Jakbyśmy nasz eksperyment zrobili odwrotnie, tzn. dźwignęlibyśmy worek z powietrzem o 100 m wyżej, zauważylibyśmy spadek temperatury powietrza w worku o 1o C. Powietr- ze, które jeszcze nie jest nasycone parą wodną ochłodzi się przy wznoszeniu o 1o C na 100m i to zjawisko się nazywa zjawisko suchoadiabatyczne (Rys. 1,3).

Wygląda to trochę inaczej kiedy powietrze jest już nasycone parą wodną. Powietrze takie chciałoby się ochładzać tak jak suche, kondensacja pary wodnej jednak go ponownie tro- chę ogrzewa i tak powstaje zjawisko wilgotnoadiabatyczne - ochładzanie powietrza tyl- ko o 0,6o C na 100 m. Jeszcze kilka słów na temat powrotnego ogrzewania powietrza przy kondensacji pary wodnej. Gdy gotujemy wodę w garnku na palniku, musimy pod garnkiem ciągle palić, żeby się woda ciągle gotowała, i przy tym temperatura wody nie osiągnie po- nad 100o C. Woda energie ognia wykorzystuje do wyparowania i para wodna tę energię tr- zyma w sobie jako tzw. ciepło właściwe i znów ją z siebie wypuszcza w ciągu kondensacji.