Logo

Trochę nudnej, potrzebnej fizyki

Nie chce was zbyt straszyć czy zamęczać, lecz kilka zjawisk fizycznych tu opisać muszę, abyśmy się później zrozumieli...

Wilgotność powietrza

Ten termin znaczy, ile pary wodnej zawiera się w powietrzu. Chociaż para wodna zawarta jest w powietrzu w stosunkowo małej ilości, jest dosyć ważna dla pogody i klimatu, szczególnie dlatego, że jest głównym nosicielem energii cieplnej w atmosferze (woda ma wyraźnie wyższą pojemność ciepła, niż powietrze). Pary wodnej w powietrzu nie widać, widoczne są dopiero mikroskopijne kropelki wody. W danej temperaturze ogólna ilość pary wodnej w powietrzu nie może się powięks- zać bez ograniczenia, tylko do pewnej granicy, którą nazywamy stanem nasycenia. Ewentualny nadmiar pary wodnej ponad stan nasycenia albo się skropli (małe kropelki – chmury czy mgła, większe tworzą opady deszczowe) albo desublimuje w lód (np. zachmurzenie typu cirrus). Im wyższa jest temperatura powietrza, tym więcej pary wodnej powietrze jest w stanie utrzymać w sobie, zanim dojdzie do stanu nasycenia. W meteorologii możemy opisać wilgotność dwoma sposobami, tj. wilgotność absolutną oraz wilgotność względną.

Wilgotność absolutna wyraża prawdziwą zawartość pary wodnej w powietrzu, i to w gramach na metr przestrzenny powietrza. W naszych szerokościach geograficznych jest to na niskich wyso- kościach średnio około 5 g/m3; latem może się wyjątkowo zdarzyć więcej niż 15 g/m3. Wilgotność względna jest miarą nasycenia powietrza parą wodną. Wyraża się ją w procentach i jest to stosunek między rzeczywistą ilością pary wodnej w powietrzu a ilością maksymalnie moż- liwą do wytworzenia się jej przy danej temperaturze – stosunek powietrza suchego do powietrza o maksymalnym nasyceniu parą wodną. Jest to najczęściej w meteorologii używany sposób po- dawania wilgotności powietrza. Jeżeli wilgotność wzrośnie o 100%, powietrze nasycone jest już parą wodną i nadmierną parę wodną zacznie wytracać, najczęściej w formie drobniutkich krope- lek wody, z których powstaje chmura czy mgła.